KALSİYUM HABERCİ SİSTEMİ

KALSİYUM HABERCİ SİSTEMİ

Kalsiyum haberci sisteminde bilginin hücre yüzeyinden hücre içine akışı, b irbirinden farklı iki yoldan birisini izleyebilir. Kalmodulin yolu, C-kinaz yolu

C-kinaz (protein kinaz-c) doğrudan kalsiyum tarafından aktive edilir; ancak ortamda diaçilgliserol ve fosfolipit bulunmasına ihtiyaç duyar.

Kalsiyumun habercilik görevi hücre içi kalsiyum miktarının artması ile başlar.

Kalsiyum hücre için toksik bir maddedir.

Hücre içi kalsiyum yoğunluğu çok düşüktür.

Hücrelerin çoğunda hücre membranında ve endoplazmik retikulumda kalsiyum deposu vardır ve gerektiğinde buralardan hücre sitozolüne geçebilen Ca++ fizyolojik olayları aktive edici olarak iş görür.

Kalsiyum geçiş yollarından önemli ikisi voltaj bağımlı ve reseptörler yoluyla aktive edilen kalsiyum yollarıdırlar.

Hücrede kalsiyum homeostazisini düzenleyen sistemin en önemli bileşenleri, sitoplazma kalsiyum miktarı , kalmodulin ve hücfre membranı Ca++ pompasıdır.

Ca++ ve cAMP sistemi fosfodiesterazı aktive eder, adenilat siklazı aktive eder, adenilat siklazı inhibe eder

cAMP ve Ca++ sistemi voltaja bağımlı Ca giriş yollarını açar, hücre dışına iyon pompalanmasını artırır, endoplazmik retikuluma Ca girişini artırır, fosfotidilinozitol yenilenmesini düzenleyebilir, kalsiyum haberci sisteminin kalmodulin veya C-kinaz yolundaki olayları hızlandırabilir veya baskılayabilir.

cAMP- Ca++ etkileşimi proteinlerin, birbirini izleyen biçimde, fosforile edilmelerini kontrol eder, her ikisi de aynı proteinin değişik protein kinazlarla fosforile edilmesini katalizleyebilirler.

Hücredeki pek çok çeşitli protein kinazların aktive edilmeleri cAMP yoluyla olur.

Protein kinaz-C cAMP ile aktive edilmiyor.

Polifosfoinozitid parçalanması ile meydana gelen iki hücre içi haberciden birisi, diaçilgliserol, protein kinaz C’yi aktive ediyor; bu da hücre çoğalmasını hızlandıran proteinleri fosforile ederek hücreyi çoğalmaya zorluyor.

Ortamda diaçilgliserol ve fosfolipit varsa hücre içi Ca++ artması da protein kinaz C’yi aktive eder.

Polifosfoinozitidden kök alan öteki ikinci haberci, inozitol trifosfat, hücre içi Ca++ derişimini artırır.

Hücre içi kalsiyum deposunun mitokondri değil endoplazmik retikulum olduğu görülüyor.

Diaçilgliserol protein kinaz-C’yi aktive eder. Protein kinazlar proteinleri fosforile eden enzimlerdir. Başka bir ikinci haberci olan cAMP protein kinaz-A’ları aktive ederek etki gösterir.

Polifosfoinozitid sistemi hücre çoğalmasının düzenlenmesinde işe karışır.

         DG lipaz

Diaçilgliserol      →   Monogliserid-Arakidonik asit → lökotrienler-trombokzanlar-prostaglandinler

Protein kinaz C beyinde bol miktarda ve çoğu sinaptik membranlarda bulunur. Hücre taşımayan preperatlarda enzim aktivitesi incelendiğinde, protein kinaz-C’nin aktivasyonu için Ca++ ya vefosfolipite ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.Diaçilgliserol ise, enzimin Ca++ya karşı affinitesini (isteğini) artırmıştır.

Diaçilgliserol protein kinaz-C’yi doğrudan aktive etmektedir.

Protein kinaz-C sitoplazmada fakat hücre membranının iç yüzü ile gevşek bağlanmış olarak bulunur.

Arakidonik asit düz kasların kasılmasına, trombositlerin kümeleşmesine neden olurlar.

Polifosfoinozitler → diaçilgliserol → inozitol trifosfat → protein kinaz C → fizyolojik olaylar

G proteini adenilat siklazı aktive eder.

Arakidonat ve diğer doymamış uzun zincirli yağ asitlerinin protein kinaz-C’yi aktive ettikleri bildirildi. Bunların da haberci rolü oynayabilecekleri ileri sürülüyor.

Büyüme faktörü reseptörü ile birleşince tirozin kinaz aktive edilir. PIP2 parçalanır ve iki ayrı ikinci haberci oluşur: 1- IP3 hücre içi Ca++ artışını sağlar; 2- diaçilgliserol C-kinazı aktive eder. C-kinaz Na+-H+ pompasını aktive eder, H+ hücre dışına çıkarılır; hücre içinde pH artışı DNA sentezini başlatır, hücre çoğalır.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !